Het Kenniscentrum Digisprong heeft begin april 2026 een overheidsopdracht gepubliceerd die de moeite waard is om goed te lezen. Niet omdat overheidsopdrachten doorgaans boeiende lectuur zijn, maar omdat deze er een is die expliciet vraagt om opensource expertise, didactische diepgang en kennis van digitale soevereiniteit. Budget: tot 700.000 euro. Deadline offertes: 1 juni 2026. Infosessie: 5 mei 2026.

Voor wie de achtergrond van Digisprong wil kennen: lees eerst ons eerder artikel. De korte versie: de Vlaamse overheid bouwde vijf jaar lang stilletjes een opensource leerinfrastructuur voor haar twee miljoen onderwijsmensen, en tilt dat nu naar een volgend niveau door opensource ook het inhoudelijke thema te maken van haar professionalisering.

Wat de opdracht concreet vraagt

De aanbesteding (besteknummer OND/KCDigisprong/2026/opensource) is opgesplitst in twee percelen. Je kan op één of beide inschrijven. Tegelijk zijn de twee natuurlijk complementair en die beiden kunnen uitwerken biedt mogelijkheden die beide uitkomsten kunnen versterken.

Perceel 1 draait om het ontwikkelen en aanbieden van een volledige online opleidingscatalogus over opensourcetoepassingen, aangeboden op het overheidsplatform e-leren.be (Moodle/H5P/Xerte). Concreet verwacht het Kenniscentrum minstens 40 e-modules, opgesplitst in twee trajecten.

Het traject voor leraren (20 modules) omvat onder meer: updates van drie bestaande Xerte-modules, opensource kantoorsoftware (LibreOffice, OnlyOffice), grafische tools (GIMP, Scribus, Penpot), videobewerking (OBS Studio), het Linux-besturingssysteem, samenwerkingstools (Nextcloud, CryptPad, Etherpad, Collabora), portfoliobeheer (Mahara), didactische tools (GeoGebra, Xournal+), audio (Audacity, VLC), browsers (Firefox), hardware (Arduino, Raspberry Pi op instapniveau) en tools voor online lesgeven (BigBlueButton, Jitsi Meet).

Het traject voor ICT-coördinatoren en ICT-teams (20 modules) gaat een stuk technischer: geavanceerd Linux-systeembeheer, identiteits- en toegangsbeheer (Keycloak, Authentik, Casdoor), device management (Headwind MDM, FleetDM), monitoring en security (Wazuh, Grafana, Kibana, pfSense), DevOps en interoperabiliteit (GitHub, LTI, xAPI, QTI), contentbeheer en opslag (Nextcloud/OpenCloud met Collabora), videoplatformen (PeerTube), planning en administratie (iTop, Unitime) en wachtwoordbeheer (KeePassXC).

Die twee trajecten zijn in toon en diepgang fundamenteel verschillend. Het ene vraagt didactische creativiteit en kennis van de klaspraktijk. Het andere vraagt sysadmin-expertise en vertrouwdheid met infrastructuurbeheer in een schoolcontext.

Naast de 40 modules omvat perceel 1 ook coaching en ondersteuning gedurende de hele looptijd: minstens 6 en maximaal 10 collectieve coachingsinitiatieven van elk minstens 30 minuten, plus minstens 2 uur individuele of groepsbegeleiding per maand. Verder verwacht het bestek dat de opdrachtnemer een studiedag organiseert voor 150 deelnemers uit alle onderwijsniveaus, met een programma voor zowel ICT-teams als leraren (lokalen worden door Digisprong ter beschikking gesteld, de organisatie en promotie zijn voor de opdrachtnemer).

De looptijd bedraagt 27 maanden, met de mogelijkheid tot één verlenging van 1 jaar.

Perceel 2 is praktischer en eerder coachend: 50 scholen of scholengroepen begeleiden bij een effectieve overstap naar opensource in hun ICT-beleid. Niet een eendagsworkshop, maar een traject van meerdere maanden per school (minstens 6 interventiemomenten, waarvan één fysiek intakegesprek). Per school lever je concrete beleidsoutput op: een opensource-keuzekader, een roadmap, aanvullingen op het ICT-beleidsplan, een adoptie- en communicatieplan. Geografische spreiding over onderwijsniveaus is een expliciete verwachting.

De gunningscriteria zijn veelzeggend: 45% plan van aanpak, 35% prijs, 20% expertise. Kwaliteit telt zwaarder dan prijs. Er is dus ook ruimte om gaandeweg bij te scholen.

Wie kan inschrijven?

De formele drempel is laag: minimaal 50.000 euro jaaromzet en drie relevante referenties van maximaal drie jaar oud. Dat is toegankelijk voor kleine en middelgrote organisaties.

De inhoudelijke lat ligt een stuk hoger. Het bestek verwijst expliciet naar het DigCompEdu-raamwerk (het Europese competentiekader voor digitale vaardigheden van leerkrachten), de multimediaprincipes van Mayer en de negen events van Gagné (beide standaardkost in instructional design en e-learning ontwikkeling), het EDBI-instrument voor effectiviteitsmeting van begeleidingsinterventies, en Pictos, het planningsinstrument van Digisprong voor ICT-beleidsplannen op school. Voor perceel 2 verwacht men bovendien technische diepgang: installatie en configuratie van opensource-systemen, migratiebegeleiding, netwerkbeheer, identiteits- en toegangsbeheer.

Niemand heeft dat allemaal in huis. Dat is precies het punt.

Coöperatie als troef

Dit is een opdracht die gemaakt is voor samenwerking. De ideale inschrijver bestaat waarschijnlijk niet als enkelvoudige organisatie, maar als consortium van spelers die elkaar aanvullen.

Profielen die elkaar zoeken:

• Een project-manager die het geheel kan coördineren
• Experts in het opbouwen van lesmateriaal met ervaring in Moodle, H5P en/of Xerte
• Opensource-consultants en systeembeheerders met kennis van de tools in het bestek
• Onderwijsbegeleiders en trajectbegeleiders met ervaring in ICT-beleidsondersteuning op school
• Vzw’s en organisaties actief in digitale soevereiniteit en opensource-educatie

De combinatie van didactische expertise (perceel 1) en technische en beleidsmatige begeleiding (perceel 2) vraagt een team dat breed genoeg is om beide luiken te dragen, maar gefocust genoeg om een coherente visie neer te zetten.

Bij BeLibre brengen we momenteel een groep Belgische opensource-spelers samen die overwegen om gezamenlijk een coöperatie op te richten. Kleinere partners kunnen op die manier deel uitmaken van een consortium zonder de volledige administratieve en financiële last alleen te dragen. Ben je geïnteresseerd, neem dan contact op met Christopher Peeters via christopher@belibre.be.

Waarom dit de moeite waard is

Dit is geen standaard overheidsopdracht. De meeste aanbestedingen in het onderwijsdomein vragen om implementatie van bestaande commerciële platformen, integratie van SaaS-diensten of het uitrollen van Microsoft- of Google-producten. Deze vraagt het tegenovergestelde: help scholen begrijpen waarom ze niet afhankelijk moeten zijn van één leverancier, en geef ze de tools en kennis om dat ook echt te realiseren.

Wat je ontwikkelt blijft bovendien beschikbaar. De intellectuele eigendomsrechten gaan over naar de Vlaamse overheid voor vrij gebruik, wat betekent dat de modules, handleidingen en beleidsproducten die je maakt ook voor scholen buiten de opdracht beschikbaar komen. De impact reikt verder dan de 50 begeleide scholen of de 40 modules.

Voor organisaties die al jaren pleiten voor opensource in de publieke sector is dit een kans om die pleidooien te vertalen naar iets concreets: een opdracht waar de overheid zelf vraagt wat jullie al jaren aanbevelen.

Praktisch

De infosessie vindt plaats op 5 mei 2026 om 14u, online via Teams. Inschrijven kan tot 5 mei om 11u via de link op het e-procurementplatform. Vragen over het bestek stel je via kenniscentrumdigisprong@ond.vlaanderen.be (vermeld het besteknummer als referentie). Offertes moeten elektronisch ingediend worden via publicprocurement.be, uiterlijk 1 juni 2026 om 12u. Let op: na indiening ben je 120 kalenderdagen gebonden aan je offerte.

Lees ook de bijlage verwerkersovereenkomst aandachtig. Die is op een aantal punten strenger dan de AVG zelf: onder meer een meldtermijn van 24 uur bij datalekken (AVG geeft 72 uur), de verplichting om persoonsgegevens uitsluitend op EU-grondgebied te verwerken, en de eis van voorafgaande schriftelijke toestemming voor elke onderaannemer die persoonsgegevens verwerkt. Voor een consortium met meerdere partners is dat procedureel relevant.

Geïnteresseerd om meer te leren over het idee om deel uit te maken van een coöperatie? Contacteer Christopher Peeters via christopher@belibre.be.