Jurgen Gaeremyn on BeLibre - Belgische Denktank Digital Autonomy

Digisprong zoekt partners voor een opensource-opdracht in het Vlaamse onderwijs

Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0000

Het Kenniscentrum Digisprong heeft begin april 2026 een overheidsopdracht gepubliceerd die de moeite waard is om goed te lezen. Niet omdat overheidsopdrachten doorgaans boeiende lectuur zijn, maar omdat deze er een is die expliciet vraagt om opensource expertise, didactische diepgang en kennis van digitale soevereiniteit. Budget: tot 700.000 euro. Deadline offertes: 1 juni 2026. Infosessie: 5 mei 2026.

Voor wie de achtergrond van Digisprong wil kennen: lees eerst ons eerder artikel. De korte versie: de Vlaamse overheid bouwde vijf jaar lang stilletjes een opensource leerinfrastructuur voor haar twee miljoen onderwijsmensen, en tilt dat nu naar een volgend niveau door opensource ook het inhoudelijke thema te maken van haar professionalisering.

Een Belgische tool draait stilletjes de medische beeldvorming wereldwijd

Tue, 14 Apr 2026 00:00:00 +0000

Ergens op een plek waar je nog nooit van gehoord hebt - in een ziekenhuis in het rurale Senegal, een kliniek in Peru of een radiologieafdeling in het hart van Brussel - kijkt een arts naar een medische scan. De kans is reëel dat die scan wordt aangeleverd door software uit Luik.

Orthanc is een vrije, open-source DICOM-server voor medische beeldvorming. Sébastien Jodogne startte het project in 2011 aan het Universitair Ziekenhuis van Luik, de eerste publieke release verscheen op 19 juli 2012. Sindsdien is Orthanc uitgegroeid tot een van de meest gebruikte medische beeldvormingstools ter wereld, actief in ziekenhuizen, onderzoeksinstellingen en klinieken in tientallen landen. Het Orthanc Team, een Belgisch bedrijf onder leiding van Alain Mazy en Benoît Crickboom, verzorgt community-ondersteuning, plugin-ontwikkeling en uitrol voor ziekenhuizen en softwarebedrijven wereldwijd. Sébastien Jodogne werkt verder aan de ontwikkeling vanuit zijn onderzoekslab aan de UCLouvain. Ze houden het bewust klein: gericht op ontwikkeling en documentatie, zonder de overhead van enterprise-ondersteuningscontracten en aandeelhoudersverplichtingen.

Vijf jaar Digisprong: hoe de Vlaamse overheid stilletjes een open digitale leerinfrastructuur bouwde en nu nog een versnelling hoger schakelt

Mon, 13 Apr 2026 00:00:00 +0000

De Vlaamse overheid bouwt al vijf jaar stilletjes aan een open digitale leerinfrastructuur voor haar twee miljoen onderwijsmensen — op opensource, op Europese servers, met publiek geld. Dit artikel vertelt hoe dat groeide, waarom het ertoe doet, en wat de nieuwe aanbesteding van het Kenniscentrum Digisprong daaraan toevoegt.

Het was de zomer van 2014. In scholen door heel Vlaanderen zaten leerkrachten achter hun computer, gewapend met exportknoppen en exportbestanden, en probeerden te redden wat er te redden viel. EloV, de elektronische leeromgeving die het VVKSO al since 2005 had aangeboden aan meer dan 140 katholieke secundaire scholen, werd op 1 september definitief offline gehaald. De Blackboard-licentie was te duur geworden. Die samenwerking met KU Leuven stopte. Het was gedaan.

Wat de academische wereld overheden vertelt over digitale afhankelijkheid

Mon, 13 Apr 2026 00:00:00 +0000

Er is iets aan het schuiven in het debat over digitale afhankelijkheid. Het gesprek in de publieke sector is geëvolueerd van waarschuwingen vanuit het middenveld naar parlementaire rapporten, van IT-conferenties naar kabinetsagenda’s. De academische wereld volgde dit al eerder dan het een beleidsprioriteit werd: Paul van Vulpen begon onderzoek te doen naar digitale soevereiniteit en gedecentraliseerd IT-bestuur toen geen van beide hoog op de agenda stond. Hij verdedigde zijn dissertatie Debating Digital Dominance: Decentralized Technology Governance For Strategic Autonomy aan de Universiteit Utrecht in januari 2026.

Eén jaar BeLibre: waarom digitale vrijheid ons allemaal aangaat

Tue, 24 Mar 2026 16:00:00 +0100

Stel je voor dat ’s ochtends de gemeente niet meer weet wie er recht heeft op sociale steun. Dat het ziekenhuis geen patiëntendossiers meer kan raadplegen. Dat de politie haar communicatiesystemen kwijt is. Niet door een aanval, maar simpelweg omdat één Amerikaans bedrijf ergens ver weg een technische storing heeft, de prijs verhoogt, of plots de toegang weigert.

Klinkt vergezocht? Minder dan je denkt. Maar dit artikel gaat niet over angst. Het gaat over wat er mogelijk is als je bewuste keuzes maakt.

De duif die terugvloog: hoe België stilletjes koos voor open source berichtenverkeer

Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0000

Stel je voor: het jaar is 1914. Ergens aan het Westfront wordt een kleine duif losgelaten met een berichtje vastgebonden aan zijn pootje. Hij weet niet waarom. Hij weet niet voor wie. Hij vliegt gewoon — betrouwbaar, ongezien, onvermoeibaar — en brengt het bericht aan.

De duif was eeuwenlang de gouden standaard van veilige communicatie. Geen draden om af te tappen. Geen centrale server om te hacken. Gedecentraliseerd van nature. En verrassend moeilijk te onderscheppen.

Persnota - 17 maart 2026

Tue, 17 Mar 2026 15:30:14 +0100

Amerikaans Congres eist berichten op van Europese ambtenaren via Microsoft en Google

Wat de Belgische privacy- en techgemeenschap al jaren benoemt, wordt nu bewaarheid: wie communiceert via Amerikaanse clouddiensten, communiceert onder Amerikaans toezicht.

Brussel, 17 maart 2026

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft op 16 maart 2026 tien grote techbedrijven (Alphabet (Google), Amazon, Apple, Meta, (Facebook, Instagram, WhatsApp), Microsoft, OpenAI, Reddit, Rumble, TikTok, xAI) formeel herinnerd aan hun verplichting om alle communicatie met Europese instellingen over te maken aan de Judiciary Committee. De brieven, ondertekend door commissievoorzitter Jim Jordan, mikken specifiek op berichten die Europese ambtenaren uitwisselden in het kader van de Digital Services Act (DSA).

Wat Kan Er Misgaan? Wanneer Geopolitiek Je Cloud, HR en Bankrekening Treft

Fri, 13 Feb 2026 21:00:00 +0100

De Realiteit van Digitale Afhankelijkheid

DNS-gegevens uit het vorige artikel schetsen een duidelijk beeld: meer dan 70% van de Belgische overheidsinstellingen (ziekenhuizen, politie, scholen, defensie, gemeenten) vertrouwen op de cloud van Microsoft voor dagelijkse operaties. Systemen draaien soepel. Lonen komen aan, patiënten krijgen zorg, lessen gaan door. De instinctieve reactie om vast te houden aan wat werkt is begrijpelijk.

De uitdaging komt voort uit concentratie: één enkel buitenlands platform ondersteunt kritieke werkprocessen, onderworpen aan verre wetten en beheer op afstand. Eind 2025 hadden Amerikaanse providers meer dan 70% van de Europese cloudmarkt in handen, lokale alternatieven minder dan 15%. De Belgische situatie toont wat gebeurt wanneer publieke diensten op één stack afstemmen. Recente gebeurtenissen tonen dat deze afhankelijkheden reële gevolgen hebben, maar ze belichten ook aanzienlijke kansen die voorliggen.

Voorbij de marketing: hoe soeverein is Microsofts cloud in Europa?

Sat, 07 Feb 2026 15:00:00 +0100

Digitale soevereiniteit in Europa wordt niet beslist in persberichten, maar in aanbestedingen en juridische details.

BeLibre heeft het Cloud Sovereignty Framework van de Europese Commissie toegepast op Microsofts cloudstack en een volledige SEAL‑gebaseerde beoordeling gemaakt over alle acht soevereiniteitsdoelstellingen. De focus op Microsoft is bewust: op meerdere momenten zijn mensen bij Microsoft hierover bevraagd, maar ze gaven geen antwoord op de vraag hoe hun diensten scoren tegenover dit kader, terwijl naar schatting 90–95% van de Belgische overheidsdiensten vandaag op Microsoft‑infrastructuur draait.

Reflectie over kostenplaatje Software Stack

Tue, 30 Dec 2025 22:30:14 +0100

Arnold van der Veen Meerstadt schreef een reflectie over “Wat kost digitale autonomie écht?” waarin hij probeert de discussie over de prijsvergelijking tussen een klassieke Microsoft stack tegenover een klassieke open source stack zoals de Noord-Duitse regio Sleeswijk-Holstein implementeert. Het is een interessante lectuur en voegt heel facetten toe die vaak over het hoofd gezien worden.

Hieronder volgen een aantal quotes uit de analyse van Arnold - hopelijk doe ik hiermee eer aan de teneur van de tekst - en plaats ik er enkele kanttekeningen bij.

Handvatten bij de globale GEB voor Google Workspace for Education: alternatieven en adviezen

Thu, 18 Dec 2025 00:00:00 +0100

Op 25 oktober 2024 publiceerde de expertenwerkgroep “Privacy in onderwijs” een globale Gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) voor Google Workspace for Education in het Vlaamse onderwijs. Een GEB is de Nederlandstalige term voor een Data Protection Impact Assessment (DPIA) in de AVG(GDPR). In dit artikel wordt verder vooral de afkorting DPIA gebruikt.

De globale DPIA vormt een belangrijke basis voor scholen die (willen) werken met Google Workspace for Education (GWfE). Maar een DPIA is ook maar het vertrekpunt voor bewuste keuzes in een lokale context. Dit artikel helpt scholen de globale DPIA correct te interpreteren én brengt alternatieven, mitigerende maatregelen en aandachtspunten voor de lokale DPIA in kaart.

Banken en de digitale kloof: laten we samen bouwen aan oplossingen voor iedereen

Sat, 13 Dec 2025 09:00:00 +0100

Het getuigenis van Nathalie op de RTL website heeft velen in de BeLibre community geraakt. Op veel plaatsen hoorden en lazen we verontwaardiging over de ervaring van deze mensen. Dit verhaal gaat over ING, maar we merken bij meerdere banken een evolutie tot het verder digitaliseren en ontpersoonlijken van het consumentenbankieren.

De stap naar digitaal bankieren biedt kansen voor gemak en innovatie. De voorbije decennia hebben dit al bewezen. Bankieren met “het bakske” is ingeburgerd, en voor velen is het ondenkbaar geworden dat je voor een banale overschrijving nog zou moeten aanchuiven aan het loket. Toch was er dertig jaar geleden ook veel protest, toen dit concept ingevoerd werd. Zijn we opnieuw te conservatief, houden we te sterk vast aan onze gevestigde zekerheden?

Als FIFA mag, mogen wij ook

Wed, 10 Dec 2025 21:00:00 +0100

We zijn hier live vanuit de kantine, voor de bekendmaking van de BeLibre wereldkampioen voetbal!

Vorige week toonde de internationale voetbalbond ons nog maar eens hoe awards tegenwoordig werken. Nadat het grote opperhoofd zich misdeeld voelde, plukte de FIFA nog enkele pluimen uit haar gat, en leverde ze af met een diepe buiging. Ze creëerden de splinternieuwe “FIFA Vredesprijs”, speciaal uitgereikt tijdens de loting van het WK 2026.

België kan het zich niet veroorloven dat Microsoft uitvalt: Een wake-up call over digitale soevereiniteit

Tue, 25 Nov 2025 17:20:14 +0100

We gebruiken Microsoft bij de Belgische overheid? En dan, dat is toch prima? Het werkt toch goed en iedereen gebruikt het. Toch? Het is tenslotte de veilige keuze. “Niemand is ooit ontslagen voor het kiezen van ~~IBM~~ Microsoft.”

“Hey Amerika, ik dacht dat we vrienden waren?” Deze vraag is niet langer retorisch. Terwijl tariefbedreigingen escaleren, oorlogen geopolitieke allianties hertekenen, en digitale infrastructuur de ruggengraat wordt van elke kritieke dienst, staat Europa voor een ongemakkelijke waarheid: we hebben de controle over onze digitale toekomst uitbesteed aan een handvol Amerikaanse bedrijven.

BeLibre Sovereignty Map

Mon, 01 Jan 2026 00:00:00 +0000

Interactive map where you can discover digital sovereignty in municipalities, schools, emergency services or other critical infrastructure in our country and beyond.